Iron jẹ ọkan ninu awọn irin ti o gbajumo julọ ni itan-akọọlẹ eniyan, ati awọn ohun elo rẹ wa lati awọn irinṣẹ atijọ si awọn ohun elo ikole ode oni. Lára àwọn fọ́ọ̀mù tó rọrùn jù lọ tí wọ́n sì mọ̀ sí i ni èékánná irin, tí wọ́n ti ń lò fún ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọdún láti dara pọ̀ mọ́ igi, irin, àtàwọn ohun èlò mìíràn. Ibeere ti o wọpọ ti o waye ni eto ẹkọ imọ-jinlẹ mejeeji ati awọn ijiroro iṣe ni boya awọn eekanna irin jẹ Fe²⁺ (ferrous) tabi Fe³⁺ (ferric) ninu iseda kemikali wọn. Lati dahun eyi, a nilo lati ni oye iyatọ laarin irin irin, awọn ipinlẹ ifoyina, ati bii irin ṣe huwa ni ayika.
Iron bi Irin (Fe⁰)
Nigba ti a ba sọrọ nipa eekanna irin ni irisi atilẹba rẹ, o jẹ ti irin ti fadaka, ti a kọ ni kemikali bi Fe⁰. Ni ipo yii, awọn ọta irin kii ṣe awọn ions (wọn ko padanu tabi gba awọn elekitironi). Lọ́pọ̀ ìgbà, wọ́n wà nínú ìgbékalẹ̀ ọ̀wọ̀ onírin kan, níbi tí a ti sọ àwọn elekitironi valence di àtòpọ̀ tí wọ́n sì pín káàkiri lórí ọ̀pọ̀ ọ̀tọ̀mù. Ìdí nìyí tí irin onírin fi ń darí iná mànàmáná, tí kò lè rọra, tí ó sì lè dà bí èékánná, ìta igi, tàbí bébà.
Nitorinaa, ni sisọ ni muna, eekanna irin tuntun kii ṣe Fe²⁺ tabi Fe³⁺ - Fe⁰ ni.
Kini yoo ṣẹlẹ Nigbati Awọn eekanna Iron Ipata?
Lakoko ti eekanna irin tuntun ti a ṣelọpọ jẹ ti fadaka Fe⁰, kii ṣọwọn duro ni ọna yẹn fun pipẹ. Iron jẹ ifaseyin ati pe, nigba ti o ba farahan si ọrinrin ati atẹgun, o faragba ibajẹ, ti o ṣẹda awọn ohun elo afẹfẹ iron - ti a mọ nigbagbogbo bi ipata.
Fe²⁺ (Ioni iron): Nigbati awọn ọta irin ba padanu elekitironi meji, wọn di Fe²⁺. Eyi maa nwaye ni awọn ipele ibẹrẹ ti ipata tabi nigbati irin ba tuka ni awọn ojutu ekikan. Awọn akojọpọ bii FeO (iron (II) oxide) ni irin onirin ninu.
Fe³⁺ (Ferric ion): Nigbati irin ba padanu elekitironi mẹta, o di Fe³⁺. Eyi jẹ wọpọ ni diẹ sii awọn agbo-ogun oxidized, gẹgẹbi Fe₂O₃ (irin(III) oxide). Awọn ions Ferric nigbagbogbo ni nkan ṣe pẹlu awọ pupa-pupa ti ipata.
Ipata kii ṣe ẹyọkan, idapọ aṣọ ṣugbọn dipo idapọ ti Fe²⁺ ati Fe³⁺ oxides ati hydroxides, nigbagbogbo ni ipoduduro bi oxide iron (III) hydrated, Fe₂O₃ · xH₂O.
Eyi tumọ si pe nigbati eekanna irin ba ru, mejeeji Fe²⁺ ati Fe³⁺ eya le wa, da lori agbegbe agbegbe ati ipele ti ifoyina.
Fe² vs. Fe³: Iyatọ Kemikali
Iyatọ laarin Fe²⁺ ati Fe³⁺ wa ninu iṣeto elekitironi wọn ati ihuwasi kemikali:
Fe²⁺ (Ferrous)
Ti sọnu meji elekitironi
Redio ionic diẹ ti o tobi ju
Iduroṣinṣin diẹ sii ni awọn agbegbe ti ko dara atẹgun
Ri ninu awọn agbo bi FeO, FeSO₄
Feriki (Ferric)
Ti sọnu mẹta elekitironi
Awọn ohun-ini oxidizing ti o lagbara sii
Iduroṣinṣin diẹ sii ni awọn agbegbe ọlọrọ atẹgun
Ri ninu awọn agbo bi Fe₂O₃, FeCl₃
Nitoripe awọn eekanna ti farahan si afẹfẹ (ọlọrọ atẹgun) ati nigbagbogbo ọrinrin, awọn agbo ogun Fe³⁺ jẹ gaba lori ipata lori akoko, fifun ni hue pupa pupa ti iwa.
Awọn Iṣe Wulo
Ninu ikole: Nigbati o ba yan eekanna fun ita tabi lilo igbekale, ipata jẹ ibakcdun bọtini. Awọn aṣelọpọ nigbagbogbo n wọ eekanna irin pẹlu zinc (galvanization) tabi awọn ipele aabo miiran lati ṣe idiwọ ipata, nitori mejeeji Fe²⁺ ati Fe³⁺ dida eekanna di irẹwẹsi.
Ni ẹkọ kemistri: Awọn ọmọ ile-iwe nigbagbogbo dapo awọn ipinlẹ ifoyina ti irin. Eekanna funrararẹ jẹ Fe⁰, ṣugbọn ni kete ti o farahan si agbegbe, o yipada si Fe²⁺ ati Fe³⁺ agbo.
Ni ile-iṣẹ: Loye boya irin wa ni Fe²⁺ tabi Fe³⁺ ipinle jẹ pataki ninu awọn ilana bii itọju omi, irin-irin, ati apẹrẹ batiri, nitori awọn ions meji ni awọn ifaseyin kemikali ti o yatọ pupọ.
Ipari
Nitorina, ṣe awọn eekanna irin Fe² tabi Fe³? Idahun si jẹ bẹni - o kere kii ṣe ni ibẹrẹ. Eekanna irin funfun kan jẹ irin ti fadaka, Fe⁰. Sibẹsibẹ, ni kete ti o ba ṣe pẹlu atẹgun ati ọrinrin, o bẹrẹ lati baje. Ni awọn ipele ibẹrẹ, awọn ions Fe²⁺ (ferrous) dagba, ati bi oxidation ti n tẹsiwaju, awọn ions Fe³⁺ (ferric) di pupọ sii, ti o yori si dida ipata. Ni awọn ipo gidi-aye, eekanna ibajẹ nigbagbogbo jẹ adalu Fe²⁺ ati Fe³⁺.
Ni kukuru: eekanna irin bẹrẹ bi Fe⁰, ṣugbọn ifihan ayika yi wọn pada si mejeeji Fe²⁺ ati Fe³⁺ agbo fun akoko.
Akoko ifiweranṣẹ: 09-13-2025
